Type 5: Waarnemer

Herkent u zich in de Waarnemer, dan herkent u wellicht ook kwaliteiten als: leergierig, veel weten, nadenkend, niet gepassioneerd (kalm in crisis), respectvol, zonder oordeel, in staat een geheim te bewaren, waarderen van simpele, betrouwbaarheid en niet opdringerig zijn. Maar wellicht ook: (ogenschijnlijke) afstandelijkheid, rationaliteit en afgesloten.

Uw aandacht gaat als vanzelf naar observeren en denken (intellectuele domein), naar feiten en analyses. Naar het afsluiten van uw gevoel van uw ratio (onthechten) en het verminderen/beheersen van uw behoeftes om onafhankelijk te kunnen zijn. 

U steekt energie in het verkrijgen van privacy van tijd en ruimte (hamsteren); in onthecht (objectief) waarnemen; in onafhankelijkheid door eigen behoeften en wensen te beperken; in het beheersen van sterke gevoelens (met name angst); in het vermijden van inbreuken (grenzen bewaken) en het onverwachte; in zorg om behoud van voldoende energie; in segmenteren; in kennis om het leven uit te leggen.

Zaken, die u voor u zelf als lastig ervaart: het isoleren van uw eigen gevoelens en ervaringen, speciaal in hier en nu; teveel terugtrekken en behoefte aan verbinding; gevoelens van ontoereikendheid; hamsteren van tijd en ruimte; u overvraagd voelen; gevoel dat u te weinig deelneemt.

Anderen zullen uw kwaliteiten herkennen en wellicht als lastig ervaren: het ervaren van te weinig verbinding (buitengesloten); het gevoel dat last van de confrontatie op hen terechtkomt; het misverstaan van uw behoefte aan privacy voor afwijzing; gevoel intellectueel tekort te schieten bij u; het gevoel dat u hun gevoelens ontkracht.

Uw persoonlijkheid stoelt op een onderliggende basisovertuiging, die zich in de eerste levensjaren vormt. Uw basisovertuiging is dat de wereld teveel eisend en te weinig gevend is. Als gevolg daarvan bent u gaan geloven dat u bescherming tegen inbreuk en het beschikbaar zijn van onvoldoende levensbronnen kunt verkrijgen door uzelf af te schermen, zelfvoorzienend en onafhankelijk te zijn, beperkte verlangens te hebben en door kennis te vergaren. Vervolgens ontwikkelt u een soort gretigheid en gierigheid op het punt van tijd, energie en kennis. Door uw gevoel van uw verstand los te koppelen (isolatie van affect) vermindert de impact van uw gevoelens en behoeftes op uzelf. Ook de impact van de gevoelens van anderen op u vermindert hierdoor. 

Schematisch ziet de persoonlijkheid van de Waarnemer er als volgt uit:

  


Persoonlijkheidsaanleg

Essentiële kwaliteiten

Mentaal: Zuinigheid

Mentaal: Alwetendheid

Emotioneel: Hebzucht

Emotioneel:Niet hechten                    

Verdediging: Isolatie van affect

Voor de Waarnemer zijn Varianten en verschijningsvormen (3):

Onder (langdurige) stressvolle somstandigheden neemt de Vijf (positieve of negatieve) kwaliteiten over van type 7 de Levensgenieter (10). Denkt u hierbij aan meer mogelijkheden zien en meer humor, waardoor spanning vermindert, belangrijke zaken ontlopen door positief te herlabelen.

In perioden van (langdurige) ontspanning neemt de Waarnemer (positieve of negatieve) kwaliteiten over van type 8 de Baas (11). Denkt u hierbij aan meer daadkracht of actie, duidelijkheid, doordrammen.

De Waarnemer kan kwaliteiten van type 6 de Loyale Scepticus (9) en/of type 4 de Romanticus (7) hebben; dit zijn de vleugeltypes van de Waarnemer.

Specifieke subtype thema’s voor de Waarnemer zijn:

Zelfbehoud: toevluchtsoord: “my home is my castle” 
Een toevluchtsoord voor de wereld, met vertrouwde spullen en veilig voor mensen die privacy schenden en belastende eisen stellen. Dit kan uw huis betreffen, maar ook uw geest, kamer of andere plek. Dit is de manier om u van voldoende tijd, energie, kennis te verzekeren. Niemand bezit u en u bezit niemand. Behoeftes reduceren om niet afhankelijk te worden. Tegelijkertijd wilt u veel van wat belangrijk is voor uw overleving, waardor soms een spanning ontstaat tussen de goede dingen des levens en onafhankelijkheid. Lijkt soms op Bemiddelaar (type 9).                                 

Één op één of seksueel: vertrouwelijkheid
U verbindt zich met zorgvuldig uitgezochte personen, waarmee u vertrouwelijkheid deelt. Hierin hoeft u uw grenzen niet te bewaken. Tegelijkertijd kunt u terugkeren in uzelf om op te laden. Vertrouwelijke momenten kunt u nu intens opnieuw beleven. U houdt verschillende werelden van vertrouwelijke relaties liefst gescheiden.

Sociaal: totems
U heeft een honger naar kennis. U hoort bij de groep door de groepstaal en de groepssymbolen te kennen, meer dan door deel te nemen en door het horen bij belangrijke personen bijvoorbeeld in een vakgebied. Steeds met een buffer ertussen. U voelt zich aangetrokken tot groepen, die kennis delen een speciale hobby of belangstelling hebben, vaak op intellectueel gebied: daar waar kennis gewaardeerd wordt. Op zoek naar hogere kennis. Verbinding door kennis te geven of ontvangen. Spanningsveld tussen verbinden (via kennis) en isoleren (door niet echt deel te nemen).

Voor uw persoonlijke ontwikkeling als Waarnemer is van belang: om uzelf toe te staan gevoelens te ervaren; te begrijpen dat terugtrekken juist inbreuken uitlokt; actie te nemen; deel te nemen; lichamelijke activiteiten. Zie ook Tips voor ontwikkeling (16).

Anderen kunnen u als Waarnemer ondersteunen door: de behoefte aan privacy te respecteren; onderscheid tussen verzoeken en eisen te maken; gematigd delen van gevoelens; aanmoedigen dingen over zichzelf te vertellen door echte interesse te tonen; gevoeligheid te waarderen; waardering te hebben voor "leven en laten leven" houding.

Klik hier om terug te keren naar de 9 typen